تارا توربو؛ ستاره‌ای در سودای اوج گرفتن

سرمایه ملی، داوود نوروزبیگی – «تارا» در زبان فارسی به معنای «ستاره» است؛ نامی که ایران‌خودرو برای یکی از مهم‌ترین محصولات خود برگزیده است. این بار نسخه توربوشارژ اتوماتیک این سدان، با پیشرانه جدید EFP-TC، راهی پیست سرزمین ایرانیان شد تا فراتر از اعداد و ارقام بروشور، توانایی‌های خود را در آزمون‌های رانندگی به نمایش بگذارد. آیا این ستاره می‌تواند یک گام دیگر به اوج نزدیک شود؟ پاسخ را باید روی پیست جست‌وجو کرد.

پیست خودرو سرزمین ایرانیان، در ۲۵ کیلومتری اتوبان تهران–ساوه، در هفته دوم تیرماه میزبان تارا توربو اتوماتیک بود؛ خودرویی که با قلبی تازه پا به میدان گذاشته تا عملکرد پیشرانه جدید، پایداری و فرمان‌پذیری خود را در شرایط واقعی محک بزند.

تارا را می‌توان محصول یکی از دشوارترین دوره‌های صنعت خودرو ایران دانست؛ دوره‌ای که محدودیت‌های ناشی از تحریم، تأمین قطعات، انتقال فناوری و همکاری‌های بین‌المللی، توسعه محصولات جدید را با چالش‌های جدی روبه‌رو کرده بود. نسخه توربوشارژ این خودرو نیز ادامه همان مسیر است؛ تلاشی برای ارتقای توان فنی یک سدان داخلی با تکیه بر دانش مهندسان و ظرفیت زنجیره تأمین کشور.

شاید همین پیشینه، تارا توربو را به خودرویی تبدیل کرده باشد که بیش از یک به‌روزرسانی فنی یا نصب پیشرانه‌ای جدید معنا پیدا می‌کند؛ خودرویی که در مسیر تکامل خود، تجربه‌های سال‌های دشوار را نیز با خود همراه دارد. با این‌حال، ارزش هر خودرو در نهایت نه با روایت شکل‌گیری آن، بلکه با عملکردش در جاده و پیست سنجیده می‌شود و این ارزیابی را نه روی کاغذ، بلکه باید در پیست و پشت فرمان انجام داد.

* پیشرانه و ایمنی

وقتی صحبت از رقابت یک محصول ایرانی با خودروهای هم‌کلاس به میان می‌آید، نخستین معیارها، پیشرانه، ایمنی و کیفیت رانندگی هستند.

تارا توربو اتوماتیک بر پایه جدیدترین پلتفرم اختصاصی ایران‌خودرو توسعه یافته و به پیشرانه EFP-TC مجهز شده است؛ موتوری که با ۱۶۰ اسب‌بخار قدرت و ۲۴۰ نیوتن‌متر گشتاور، نسبت به پیشرانه TU5P به ترتیب ۴۷ اسب‌بخار قدرت و ۹۶ نیوتن‌متر گشتاور بیشتری تولید می‌کند. شتاب صفر تا صد حدود ۹.۲ ثانیه و حداکثر سرعت ۲۱۰ کیلومتر بر ساعت نیز این خودرو را در میان سریع‌ترین سدان‌های تولید داخل قرار می‌دهد.

اما آن‌چه بیش از اعداد بروشور اهمیت دارد، نحوه انتقال این قدرت به جاده است.

در رانندگی عادی، موتور رفتاری آرام و قابل پیش‌بینی دارد و با افزایش دور موتور، گشتاور توربو به‌تدریج وارد مدار می‌شود. تأخیر اولیه توربو محسوس است، اما کوتاه و طبیعی به نظر می‌رسد و پس از آن، شتاب‌گیری خودرو پیوسته و رضایت‌بخش ادامه پیدا می‌کند.

در طول آزمون، هنگام سبقت‌های شبیه‌سازی‌شده و شتاب‌گیری‌های میانی، به‌ویژه در بازه ۸۰ تا ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت، افزایش توان موتور کاملاً محسوس بود و خودرو بدون فشار بیش از حد به پیشرانه، شتاب مطمئنی در اختیار راننده قرار می‌داد.

* شتاب، گیربکس و مصرف سوخت

شتاب حدود ۹.۲ ثانیه‌ای تارا توربو، روی کاغذ عدد قابل توجهی است؛ اما در عمل نیز بخش عمده این برتری احساس می‌شود.

گیربکس شش‌سرعته اتوماتیک هماهنگی مناسبی با موتور دارد. در رانندگی روزمره، تعویض دنده‌ها نرم و روان انجام می‌شود و در ترافیک شهری نیز رفتار قابل قبولی از خود نشان می‌دهد. البته هنگام درخواست ناگهانی شتاب، مکث کوتاهی در معکوس‌کشی گیربکس دیده می‌شود؛ موضوعی که از ارزش کلی عملکرد مجموعه فنی خودرو نمی‌کاهد، اما اشاره به آن برای ارائه تصویری کامل‌تر ضروری است.

مصرف سوخت اعلامی کارخانه در سیکل ترکیبی ۶.۹ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر است. تجربه رانندگی و گزارش‌های منتشرشده نیز نشان می‌دهد در شرایط عادی، دستیابی به مصرفی در حدود ۶ تا ۶.۵ لیتر در جاده و حدود ۸.۵ تا ۹ لیتر در شهر، دور از انتظار نیست.

* پایداری و کنترل خودرو

تارا توربو با بهره‌گیری از سامانه‌های ESC (کنترل پایداری الکترونیکی) و HBA (ترمز کمکی)، مجموعه‌ای از تجهیزات ایمنی فعال را در اختیار راننده قرار می‌دهد.

برای بررسی عملکرد سامانه ESC، مسیر مارپیچ پیست را با سرعت حدود ۸۰ کیلومتر بر ساعت طی کردیم. خودرو در دو نوبت این مسیر را پشت سر گذاشت و در هر دو بار، سامانه کنترل پایداری هنگام تغییر جهت سریع وارد مدار شد. روشن شدن نشانگر ESC روی صفحه آمپر، از مداخله سامانه برای حفظ تعادل خودرو خبر می‌داد.

آنچه بیش از همه جلب توجه می‌کرد، نحوه عملکرد این سامانه بود. مداخله ESC بدون ایجاد حس ناگهانی برای راننده انجام می‌شد و خودرو بدون انحراف محسوس، مسیر خود را حفظ می‌کرد. هماهنگی میان فرمان، سیستم تعلیق و سامانه کنترل پایداری، یکی از ویژگی‌های مثبت این خودرو در آزمون‌های پیست بود.

فرمان برقی نیز عملکرد مطلوبی داشت. در سرعت‌های پایین نرم عمل می‌کند و با افزایش سرعت، وزن مناسب‌تری پیدا می‌کند تا حس اطمینان بیشتری به راننده منتقل شود. هرچند فیدبک فرمان هنوز با نمونه‌های مطرح اروپایی فاصله دارد، اما در میان خودروهای داخلی، عملکرد آن رضایت‌بخش ارزیابی می‌شود.

* آزمون تغییر مسیر

برای بررسی بهتر رفتار خودرو در مانورهای ناگهانی، به سراغ تست تغییر مسیر یا تست گوزن رفتیم.

این آزمون با لاستیک‌های فابریک ایرانی، فشار باد استاندارد، دمای حدود ۲۶ درجه سانتی‌گراد و تنها با حضور راننده انجام شد و برای اطمینان از نتیجه، دو بار تکرار شد.

در نخستین تغییر مسیر، اتاق خودرو رفتار کنترل‌شده‌ای داشت و از حرکات گهواره‌ای شدید خبری نبود. در تغییر مسیر دوم نیز سامانه ESC به‌موقع وارد عمل شد و از تمایل بخش عقب خودرو به خروج از مسیر جلوگیری کرد.

در مجموع، مجموعه عملکرد فرمان، سیستم تعلیق و کنترل پایداری باعث شد خودرو مسیر تعیین‌شده را با اطمینان مناسبی طی کند؛ نتیجه‌ای که برای یک سدان خانوادگی، قابل قبول و امیدوارکننده به نظر می‌رسد.

* رانندگی در سربالایی

یکی از امکانات کاربردی تارا توربو، سامانه HSA یا کمک به شروع حرکت در سربالایی است.

بسیاری از رانندگان، به‌ویژه در شیب‌های شهری و پشت چراغ قرمز، با حرکت خودرو به عقب هنگام آغاز حرکت روبه‌رو می‌شوند. برای بررسی عملکرد این سامانه، خودرو را در یکی از شیب‌های پیست متوقف کردیم. پس از رها کردن پدال ترمز، سیستم برای چند لحظه خودرو را ثابت نگه داشت تا فرصت کافی برای فشردن پدال گاز فراهم شود.

در عمل، خودرو بدون کوچک‌ترین حرکت رو به عقب، مسیر خود را ادامه داد و عملکرد HSA دقیق و قابل اطمینان بود.

* پایش فشار تایرها

سامانه TPMS یا پایش فشار باد تایرها، اطلاعات هر چهار لاستیک را به‌صورت لحظه‌ای روی نمایشگر پشت فرمان نمایش می‌دهد.

این سامانه علاوه بر افزایش ایمنی، می‌تواند از افزایش مصرف سوخت، استهلاک نامتوازن لاستیک‌ها و حتی بروز برخی حوادث ناشی از کاهش فشار باد جلوگیری کند. نمایش دائمی وضعیت تایرها، یکی از امکاناتی است که شاید در استفاده روزمره کمتر به چشم بیاید، اما در بلندمدت ارزش خود را نشان می‌دهد.

* ترمز و ایمنی

در کنار پیشرانه قدرتمند، عملکرد سیستم ترمز نیز نقش مهمی در ایجاد حس اطمینان برای راننده دارد.

در چند نوبت ترمزگیری با سرعت‌های مختلف، مجموعه ترمزها عملکردی مطمئن و قابل پیش‌بینی از خود نشان دادند. حس پدال ترمز خطی است و خودرو حتی در ترمزهای شدید نیز تمایل اندکی به انحراف از مسیر دارد. عملکرد سامانه‌های ABS، EBD و HBA نیز هماهنگ و بدون رفتار ناگهانی ارزیابی شد.

البته مانند بسیاری از خودروهای این کلاس، در ترمزگیری‌های متوالی و پرفشار، افت جزئی عملکرد دور از انتظار نیست، اما در رانندگی روزمره و استفاده متعارف، سیستم ترمز پاسخگوی نیاز راننده خواهد بود.

*‌ کیفیت سواری و فضای کابین و صندوق

در نخستین کیلومترهای رانندگی، بیش از هر چیز تعادل میان سواری و پایداری خودرو جلب توجه می‌کند.

تنظیم سیستم تعلیق بیشتر با هدف حفظ تعادل خودرو انجام شده تا دستیابی به نرمی مطلق. به همین دلیل، عبور از دست‌اندازهای شهری با ضربات کوتاهی همراه است، اما در مقابل، خودرو در سرعت‌های بزرگراهی و پیچ‌های جاده‌ای رفتار منسجم و اطمینان‌بخشی از خود نشان می‌دهد.

صندلی‌های جلو ارگونومی مناسبی دارند و در رانندگی‌های طولانی، حمایت خوبی از بدن راننده و سرنشین جلو انجام می‌دهند. صندلی عقب نیز از نظر فضای پا و سر، برای استفاده خانوادگی کاملاً مناسب است و از این نظر، تارا همچنان یکی از سدان‌های جادار بازار داخلی محسوب می‌شود.

دید رو به جلو مناسب است و موقعیت قرارگیری راننده، تسلط خوبی بر مسیر ایجاد می‌کند. دید جانبی نیز مطلوب است، هرچند مانند بسیاری از سدان‌های امروزی، ستون‌های عقب تا حدودی دید سه‌ربع عقب را محدود می‌کنند و استفاده از دوربین و سنسور پارک، این محدودیت را تا حد زیادی جبران می‌کند.

از نظر عایق‌بندی کابین، در رانندگی شهری صدای موتور به‌خوبی کنترل می‌شود و آرامش مناسبی در داخل خودرو برقرار است. در سرعت‌های بالاتر، صدای باد و تا حدودی صدای لاستیک‌ها وارد کابین می‌شود که البته در این کلاس خودرو، موضوع غیرمنتظره‌ای نیست.

کیفیت مونتاژ نسبت به بسیاری از محصولات قدیمی‌تر ایران‌خودرو بهبود یافته و هماهنگی قطعات کابین رضایت‌بخش است، هرچند جنس برخی پلاستیک‌های داشبورد و رودری‌ها همچنان می‌تواند باکیفیت‌تر باشد.

صندوق بار تارا، همچنان یکی از نقاط قوت این خودرو است. فضای مناسب آن، امکان حمل بار و چمدان‌های مورد نیاز یک سفر خانوادگی را به‌خوبی فراهم می‌کند و از این نظر، پاسخگوی نیاز اغلب کاربران خواهد بود.

* آن‌چه در تاراتوربو جای بهبود دارد

هیچ خودرویی بی‌نقص نیست؛ پژو ۳۰۱ که تارا بر پایه آن توسعه یافته نیز در آزمون‌های بین‌المللی، در کنار نقاط قوت خود، نقدهایی درباره کیفیت برخی متریال کابین، امکانات و عملکرد پیشرانه‌های پایه دریافت کرده است.

در شروع شتاب‌گیری تاراتوربو نیز تأخیر کوتاه توربو قابل احساس است، هرچند پس از ورود توربو، موتور عملکردی روان و پرقدرت ارائه می‌دهد. گیربکس نیز در رانندگی عادی هماهنگی خوبی با پیشرانه دارد، اما هنگام درخواست ناگهانی شتاب، مکث کوتاهی در معکوس‌کشی مشاهده می‌شود.

در کابین، استفاده از پلاستیک‌های سخت در برخی قسمت‌ها، همچنان مهم‌ترین نکته‌ای است که جای ارتقا دارد. همچنین در سرعت‌های بالا، صدای لاستیک‌ها بیش از حد انتظار وارد کابین می‌شود.

البته هیچ‌یک از این موارد، تصویر کلی خودرو را تحت تأثیر جدی قرار نمی‌دهد، اما اشاره به آن‌ها، ارزیابی منصفانه‌تری از تجربه رانندگی با تارا توربو ارائه می‌کند.

* نتیجه نهایی؛ سریع‌تر و پخته‌تر

پس از یک روز رانندگی و انجام آزمون‌های مختلف، می‌توان گفت تارا توربو اتوماتیک تنها به افزایش قدرت موتور خلاصه نمی‌شود. هماهنگی مناسب پیشرانه و گیربکس، پایداری قابل قبول، عملکرد رضایت‌بخش سامانه‌های ایمنی و فرمان‌پذیری مناسب، شخصیت متفاوتی نسبت به نسخه تنفس طبیعی برای این خودرو ایجاد کرده است.

در مقابل، کیفیت برخی متریال کابین، صدای لاستیک در سرعت‌های بالا و مکث کوتاه گیربکس در شتاب‌گیری ناگهانی، از جمله مواردی هستند که هنوز جای بهبود دارند.

با این حال، اگر مجموعه توانایی‌های این خودرو را کنار یکدیگر قرار دهیم، تارا توربو اتوماتیک در آزمون‌های انجام‌شده، عملکردی قابل قبول و فراتر از انتظار یک سدان داخلی از خود نشان داد. برای کسانی که به دنبال خودرویی خانوادگی، مجهز، ایمن و در عین حال چابک‌تر از اغلب گزینه‌های داخلی هستند، این خودرو می‌تواند انتخابی قابل تأمل باشد.

در نهایت، «تارا» که نامش یادآور ستاره است، در این آزمون نشان داد برای نزدیک شدن به جایگاهی بالاتر، تنها به قدرت بیشتر تکیه نکرده؛ بلکه تلاش کرده است در زمینه پایداری، ایمنی و کیفیت تجربه رانندگی نیز گام رو به جلو بردارد.