بازار انحصاری؛ ضامن جایگاه ایران‌خودرو و سایپا در رده‌بندی جهانی تعداد فروش

سرمایه ملی، فرنوش آقاصفی – در فهرستی که هرساله موسسه JATO Dynamics از ۱۰۰ خودروساز پرفروش جهان منتشر می‌کند، ایران‌خودرو و سایپا هم دو صندلی رزرو شده دارند!

این دو صندلی که تقریبا همیشه در کنار هم قرار دارند، معمولا در ردیف دهگانه چهارم، بین شماره ۴۰ تا ۵۰ هستند.

این‌که خودروسازانی مانند کادیلاک، لندروور، پورشه، مینی، دوج، جنسیس، کرایسلر، اینفینیتی، آلفارومئو، مازراتی، فراری، بنتلی، لامبورگینی، لوتوس، استون مارتین، رولز رویس و مکلارن در این رنکینگ، پایین‌تر از ایران‌خودرو و سایپا قرار گرفته‌اند، جای تعجبی ندارد. چراکه این رده‌بندی مبتنی بر تعداد فروش است، نه ارزش آن و طبیعی است که خودروسازانی که در سبد محصولات خود سهمی برای خودروهای اقتصادی در نظر نگرفته‌اند، در ردیف‌های نیمه بالای جدول، جای نگیرند.

اما این‌که ایران‌خودرو و سایپا به‌رغم به‌روز نبودن محصولات خود، تعداد فروش بالاتری نسبت به خودروسازان دارای محصولات اقتصادی همچون فوتون، سئات، گریت وال، پروتون، دانگ فنگ و هایما داشته‌اند، به امتیاز برخورداری از یک بازار انحصاری برمی‌گردد که شامل حال این خودروسازان نبوده است.

درواقع، خودروسازان ایرانی حاضر در این جدول، تنها شرکت‌های پرفروش‌ تماما متکی به بازار داخل کشورشان هستند؛

ایران‌خودرو و سایپا به لطف فروش در بازار بسته ایران و بدون تکیه بر بازارهای خارجی و هدف‌گذاری صادارتی در رتبه‌های ۴۲ و ۴۳ آمار فروش جهانی جا خوش کرده‌اند.

در سال گذشته میلادی، ایران‌خودرو در مجموع ۵۹۰هزار و ۷۲۹ دستگاه خودرو به فروش رساند. این رقم براساس رده‌بندی جهانی، ایران‌خودرو را به جایگاه ۴۲ پرفروش‌ترین برندهای خودرویی در سال ۲۰۲۳ رساند.

سایپا نیز سال ۲۰۲۳ را با فروش ۴۹۳هزار و ۱۸۷ دستگاه خودرو به پایان رساند. این خودروساز دولتی از منظر فروش اکنون چهل‌وسومین خودروساز پرفروش جهان به شمار می‌رود.

هرچند جایگاه این دو خودروساز در میان ۵۰ خودروساز پرفروش جهان به لحاظ اعداد و ارقام ارزنده است، اما پرسش اصلی این است که آیا درصورت واردات گسترده خودرو با تعرفه‌های متعارف، محصولات داخلی باز هم قابلیت حفظ سهم فروش خود را از بازار کشور خواهند داشت یا همین بازار داخلی را نیز که فارغ دغدغه بازارگشایی خارجی و رصد مقاصد صادراتی با محصولات غیررقابتی در اختیار گرفته‌اند، تا حد بسیاری از دست خواهند داد.

گفتنی است؛ در میان خودروسازان داخلی، نام زامیاد نیز در جدول آمار فروش خودروسازان بزرگ جهان به چشم می‌خورد. زامیاد در سال گذشته میلادی درمجموع ۴۶هزار و ۳۵۶ دستگاه خودرو به فروش رساند. این خودروساز داخلی اکنون در رده ۹۸ جدول آمار پرفروش‌ترین خودروسازان جهان است. در این خصوص نیز پرواضح بوده که این عدد با تکیه بر فروش محصول نیسان آبی حاصل شده است که ۵۵سال سابقه تولید با همین سر و شکل را دارد!