مرکز پژوهش‌های مجلس: موتور اصلی گرانی خودرو، نرخ ارز است نه قیمت کارخانه

مرکز پژوهش‌های مجلس در تازه‌ترین گزارش تحلیلی خود با بررسی روند قیمت خودرو در فاصله سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۳ اعلام کرد که در سال‌های اخیر، مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده قیمت خودرو در بازار، نوسانات نرخ ارز بوده و اثر افزایش قیمت‌های کارخانه‌ای بر بازار، به‌مراتب کمتر از شوک‌های ارزی است. این گزارش همچنین بر ضرورت اصلاح شیوه‌های تنظیم بازار خودرو همزمان با ایجاد ثبات در متغیرهای کلان اقتصادی تأکید می‌کند.

به گزارش سرمایه ملی، تازه‌ترین گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد مسیر قیمت خودرو در بازار طی سال‌های اخیر بیش از هر عامل دیگری از نوسانات نرخ ارز تأثیر پذیرفته است؛ به‌گونه‌ای که جهش‌های ارزی، نقش بسیار پررنگ‌تری نسبت به تغییرات قیمت مصوب کارخانه در تعیین قیمت خودروها ایفا کرده‌اند.

بر اساس این گزارش، ساختار قیمت خودرو از سال ۱۳۹۷ و هم‌زمان با بازگشت تحریم‌ها و تشدید نوسانات ارزی، دستخوش تغییرات اساسی شده است. از این مقطع، روند رشد قیمت خودرو از نرخ تورم عمومی فاصله گرفته و متغیرهای کلان اقتصادی، به‌ویژه نرخ ارز، به مهم‌ترین محرک قیمت‌ها در بازار خودرو تبدیل شده‌اند.

مرکز پژوهش‌های مجلس در این مطالعه با بهره‌گیری از تحلیل‌های اقتصادسنجی، اثر دو متغیر «نرخ ارز» و «قیمت مصوب کارخانه» را بر قیمت بازار خودرو در بازه زمانی ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۳ بررسی کرده است. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که تغییرات نرخ ارز، اثری به‌مراتب تعیین‌کننده‌تر از تغییرات قیمت کارخانه بر بازار خودروهای داخلی داشته و این الگو حتی در خودروهای اقتصادی و پرتیراژ نیز به‌وضوح قابل مشاهده است.

این گزارش همچنین تأکید می‌کند که با تشدید تحریم‌ها، وابستگی بازار خودرو به نرخ ارز افزایش یافته و واکنش قیمت‌ها به متغیرهای اقتصاد کلان پررنگ‌تر شده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد مدیریت بازار خودرو بدون ایجاد ثبات در شاخص‌های کلان اقتصادی، با محدودیت‌های جدی مواجه خواهد بود.

مرکز پژوهش‌های مجلس در بخش پایانی گزارش، راهکارهایی برای کاهش التهاب بازار خودرو ارائه کرده است. بر اساس جمع‌بندی این مرکز، افزایش عرضه، اصلاح سازوکار قیمت‌گذاری و کاهش فاصله میان قیمت کارخانه و بازار، در کنار کنترل متغیرهای اقتصاد کلان، از مهم‌ترین اقداماتی هستند که می‌توانند به ایجاد ثبات و کاهش نوسانات در بازار خودرو کمک کنند.