AQS در مسیر تبدیل شدن به مرجع ملی ایمنی خودرو

مدیرعامل شرکت آزمون‌های ایمنی و کیفیت خودرو (AQS) از هدف‌گذاری و برنامه‌ریزی این مجموعه برای تبدیل شدن به مرجع ایمنی خودرو در کشور خبر داد و گفت: «این شرکت در افق توسعه خود، ایجاد سازوکار ارزیابی ایمنی خودروهای ایران بر مبنای الگوهای معتبر جهانی NCAP را دنبال می‌کند.»

به گزارش سرمایه ملی، محمدحسن جبلی‌جوان در نشست خبری با اصحاب رسانه با بیان اینکه مأموریت AQS صرفاً انجام تست‌های تصادف نیست، اظهار کرد: «هدف ما تبدیل شدن به مرجع ایمنی خودرو در کشور است؛ مسیری که می‌تواند در نهایت به شکل‌گیری IR-NCAP و ارائه ارزیابی‌های مستقل از ایمنی خودروهای بازار ایران منتهی شود.»

وی با اشاره به تجربه مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران (NACI) در پیوستن به اتحادیه بین‌المللی اعتبارسنجی آزمایشگاه‌ها (ILAC)، افزود: همان‌طور که NACI توانست در سطح بین‌المللی جایگاه خود را تثبیت کند، ما نیز چشم‌اندازی مشابه را برای نظام ارزیابی ایمنی خودرو در ایران متصور هستیم.

*‌ از مرکز تست تا مرجع ایمنی خودرو

جبلی جوان با بیان اینکه AQS نخستین و تنها مرکز تست تصادف خاورمیانه محسوب می‌شود، ادامه داد: «این مجموعه با سرمایه‌گذاری کامل بخش خصوصی و توسط چهار سهامدار عمده (هلدینگ رایزکو، آذین خودرو، گلدستون و ISQI) ایجاد شده است.» به گفته وی، اگرچه این مرکز دارای مدل درآمدی مشخص است، اما توسعه زیرساخت‌های ایمنی خودرو و ایفای مسئولیت اجتماعی در اولویت اهداف آن قرار دارد.

وی همچنین با اشاره به افتتاح رسمی این مرکز در آذرماه سال گذشته با حضور معاون اول رییس‌جمهور، رییس سازمان استاندارد، وزرای صمت و راه و رییس‌پلیس راهور، این رویداد را نشانه‌ای از اهمیت راهبردی توسعه زیرساخت‌های ایمنی خودرو در کشور دانست.

* پایان مسیر پرهزینه تست‌های خارجی

مدیرعامل AQS با اشاره به سابقه نبود مرکز تست تصادف در کشور اظهار کرد: «تا پیش از راه‌اندازی این مجموعه، خودروسازان برای انجام تست تصادف (Crash Test) ناچار بودند خودروهای خود را به مراکز خارجی ارسال کنند؛ فرآیندی که بسته به شرایط بین شش ماه تا یک سال زمان می‌برد و علاوه بر هزینه‌های ارزی، هزینه Scrap (اسقاط) خودرو مورد آزمون را نیز در پی داشت.»

وی افزود: «در سال‌های گذشته این تست‌ها ابتدا در مراکز اروپایی و سپس در چین و بلاروس انجام می‌شد و راه‌اندازی مرکز داخلی، دسترسی خودروسازان به این خدمات را تسهیل کرده است.»

به گفته جبلی جوان، هزینه انجام آزمون و خدمات در AQS نیز نسبت به همین آزمون و خدمات یکسان در مراکز مشابه خارجی، حدود ۱۰هزار یورو کمتر است و همین موضوع می‌تواند در کاهش هزینه‌های توسعه محصول برای خودروسازان نقش‌آفرین باشد.

* سه استاندارد فعال؛ گام بعدی برخورد با ستون

وی با اشاره به حوزه فعالیت فعلی این مرکز گفت: «تمرکز AQS در حال حاضر بر آزمون‌های ایمنی پسیو (Passive) است؛ آزمون‌هایی که عملکرد خودرو و میزان حفاظت از سرنشینان را پس از وقوع تصادف ارزیابی می‌کنند. در مقابل، آزمون‌های مرتبط با ایمنی اکتیو شامل سامانه‌هایی نظیر ABS، ESC، ESP، ترمز اضطراری و دیگر سامانه‌های پیشگیری از تصادف، هم‌اکنون در مراکز دیگری در کشور انجام می‌شود؛ هرچند ورود به این حوزه نیز در برنامه توسعه‌ای شرکت قرار دارد.»

مدیرعامل AQS در تشریح آزمون‌های فعلی مرکز گفت: «درحال‌حاضر سه استاندارد R94، R95 و R34 در این مجموعه اجرا می‌شود. آزمون R94 مربوط به برخورد از جلو با حضور یک آدمک راننده، آزمون R95 مربوط به برخورد جانبی با دو آدمک راننده و سرنشین و آزمون R34 نیز بدون استفاده از آدمک انجام می‌شود.»

وی همچنین از برنامه‌ریزی برای راه‌اندازی تست برخورد با ستون (Pole Test) خبر داد و گفت: «این آزمون که برخورد خودرو با اجسام باریک و سخت مانند تیرهای برق یا چراغ را شبیه‌سازی می‌کند، در فهرست استانداردهای ۱۲۲گانه قرار دارد و با ابلاغ الزامات مربوطه به خدمات مرکز اضافه خواهد شد.»

*‌ چرا شبیه‌سازی به‌تنهایی کافی نیست؟

جبلی‌جوان با تأکید بر اینکه آزمون‌های واقعی همچنان مرجع اصلی ارزیابی ایمنی خودرو هستند، اظهار کرد: «خودروسازان در مرحله توسعه محصول از نرم‌افزارهای مهندسی و شبیه‌سازی موسوم به CAE استفاده می‌کنند، اما نتایج این شبیه‌سازی‌ها همواره با عملکرد واقعی خودرو در آزمون‌های فیزیکی مطابقت کامل ندارد.»

به گفته وی، داده‌های حاصل از تست‌های واقعی می‌تواند به اصلاح طراحی خودرو و افزایش دقت مدل‌های شبیه‌سازی بینجامد و از Over design (طراحی بیش از حد) جلوگیری کند؛ موضوعی که علاوه بر ارتقای ایمنی، کاهش هزینه‌های توسعه محصول را نیز در پی خواهد داشت.

*‌ AQS؛ شریک فنی خودروسازان، نه ناظر بیرونی

مدیرعامل AQS با رد نگاه تقابلی میان این مرکز و خودروسازان گفت: «هدف ما رقابت یا انتقاد از خودروسازان نیست؛ بلکه خود را بخشی از زنجیره توسعه صنعت خودرو می‌دانیم و تلاش می‌کنیم با ارائه داده‌های دقیق و آزمون‌های معتبر، به بهبود کیفیت و ایمنی محصولات کمک کنیم.»

وی همچنین از تأمین تجهیزات مرکز از معتبرترین شرکت‌های اروپایی خبر داد و افزود: «تجهیزات این مجموعه با استانداردهای ۲۰۲۵ اروپا تهیه شده و با وجود محدودیت‌های موجود، فرآیند تأمین و راه‌اندازی آن با موفقیت انجام شده است.»

* کدام خودروها زیر تیغ آزمون رفته‌اند؟

جبلی‌جوان در ادامه از انجام آزمون روی چند محصول داخلی و مونتاژی خبر داد و گفت: «تاکنون خودروهای تیگو۷ پرو مکس محصول مدیران‌خودرو، تارا و سورن دوگانه‌سوز محصول ایران‌خودرو و دو دستگاه سهند پارس‌خودرو از گروه سایپا در این مرکز مورد آزمون قرار گرفته‌اند. مذاکرات و قراردادهایی نیز با شرکت‌های دیگر ازجمله کرمان‌موتور، خودروسازان بم و بهمن‌موتور در دست پیگیری و انعقاد است و انتظار می‌رود دامنه همکاری‌ها با خودروسازان کشور در آینده گسترش یابد.»

* از تأیید نوع تا پایش کیفیت تولید

مدیرعامل AQS در ادامه به فرآیندهای تأیید نوع (TA) و تطابق تولید (COP) اشاره کرد و گفت: «برای خودروهای با تیراژ کمتر از ۲هزار دستگاه، دریافت تأییدیه نوع کفایت می‌کند، اما در تیراژهای بالاتر، موضوع کنترل تطابق تولید اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.»

وی افزود: «برخی خودروسازان دارای امکانات بررسی COP هستند و می‌توانند برای خودروهای با تیراژ کمتر از ۵هزار دستگاه به‌صورت درون‌سازمانی و تحت نظارت اقدام کنند، اما در سطوح بالاتر تولید، استفاده از ظرفیت مراکز تخصصی مستقل نیز ضرورت پیدا می‌کند و AQS آمادگی ارائه این خدمات را دارد.»

* چشم‌انداز فراتر از آزمون تصادف

جبلی جوان در پایان از برنامه AQS برای همکاری با دانشگاه‌ها و برگزاری دوره‌های آموزشی تخصصی برای دانشجویان مهندسی خودرو خبر داد و تأکید کرد: «توسعه فرهنگ تصمیم‌گیری مبتنی بر ایمنی در صنعت خودرو، یکی از مأموریت‌های این مجموعه است.»

وی هدف نهایی فعالیت‌های AQS را کمک به کاهش تلفات جاده‌ای از مسیر ارتقای ایمنی خودروها، توسعه زیرساخت‌های آزمون و گسترش دانش فنی در حوزه ایمنی عنوان کرد.

عکس‌ها: مبین دیانتی‌زاده