رها شدن فنر قیمت‌ها در صورت توقف تولید

درحالی‌که سایه سنگین افزایش هزینه‌های تولید و نوسانات ارزی بر سر صنعت قطعه‌سازی کشور سنگینی می‌کند، عضو هیأت‌مدیره انجمن قطعه‌سازان تهران در گفت‌وگویی نسبت به پیامدهای توقف تولید هشدار داد. احسان نعمت‌بخش ضمن تحلیل شرایط بحرانی فعلی، معتقد است اگر زنجیره تأمین در داخل از کار بیفتد، باید منتظر انفجاری بی‌سابقه در قیمت خودرو و قطعات یدکی باشیم. متن کامل این گفت‌وگو در ادامه از نظرتان می‌گذارد.

*‌ با توجه به افزایش هزینه‌های تولید ناشی از رشد ۶۰ درصدی دستمزدها و جهش نرخ ارز، وضعیت فعلی تولیدکنندگان را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

متأسفانه افزایش هزینه‌ها یک واقعیت غیرقابل انکار است. این عوامل به طور طبیعی هزینه تمام‌شده تولید قطعات را بالا برده‌اند. با این حال، باید توجه داشت که در شرایط فعلی، تولیدکنندگان بیش از آنکه به دنبال سودآوری باشند، در پی حفظ بقای واحد تولیدی و جلوگیری از تعدیل نیرو هستند.

*‌ چرا معتقدید با وجود هزینه‌های بالا، همچنان باید تولید ادامه یابد؟ چه تفاوتی بین گران شدن خودرو بر اثر افزایش هزینه تولید و جهش قیمت بر اثر توقف تولید وجود دارد؟

تفاوت بسیار کلیدی است. اگر تولید ادامه یابد، کالا در بازار موجود است و رقابت حفظ می‌شود؛ در نتیجه افزایش قیمت‌ها تا حدودی قابل کنترل و منطقی باقی می‌ماند. اما زمانی که تولید کاهش یابد یا متوقف شود، بازار با کمبود عرضه مواجه می‌شود. در چنین شرایطی، قیمت‌ها دیگر صرفاً بر اساس هزینه تولید بالا نمی‌روند، بلکه به دلیل کمبود کالا، نگرانی مردم و هجوم واسطه‌ها، شاهد «جهش شدید» و بحرانی قیمت‌ها خواهیم بود.

* توقف فعالیت قطعه‌سازان دقیقاً چه تأثیری بر خودروسازان و بازار قطعات یدکی خواهد داشت؟

زنجیره تولید به هم پیوسته است؛ اگر قطعه‌سازی متوقف شود، خطوط تولید خودروسازان نیز بلافاصله متوقف خواهد شد. علاوه بر این، بازار قطعات یدکی با کمبود جدی روبه‌رو می‌شود که کشور را مجبور به واردات خواهد کرد. با نرخ ارز فعلی، واردات قطعه هزینه بسیار سنگینی را به اقتصاد کشور و نهایتاً مصرف‌کننده نهایی تحمیل می‌کند.

* علاوه بر مسائل اقتصادی، این توقف تولید چه پیامدهای اجتماعی و فنی به همراه دارد؟

تبعات آن فراتر از زیان مالی است. توقف تولید یعنی بیکاری گسترده در صنعت، تضعیف زنجیره تأمین و از بین رفتن توان فنی و دانش مهندسی که طی سال‌ها در صنعت خودروی کشور شکل گرفته است. این صدمات به راحتی قابل جبران نیستند.

* برای عبور از این شرایط بحرانی، چه انتظاری از دولت دارید؟

صنعت قطعه‌سازی به حمایت‌های فوری و عملی نیاز دارد. مهم‌ترین این موارد شامل ارائه تسهیلات بانکی ارزان‌قیمت و بلندمدت برای تأمین سرمایه در گردش، مشوق‌های مالیاتی برای شرکت‌هایی که اشتغال را حفظ کرده‌اند، تسهیل در تأمین مواد اولیه، کاهش بوروکراسی اداری و حمایت از صادرات است. این حمایت‌ها باید پایدار و در دسترس باشند تا تولیدکنندگان با اطمینان برای حفظ فعالیت خود برنامه‌ریزی کنند.