جذابیت‌های یک غول چندبرندی چینی در بازار خودرو ایران

گروه چری طی دو دهه گذشته در ایران به‌واسطه عملکرد مدیران‌خودرو به یکی از نام‌های مهم صنعت خودرو تبدیل شده است. موفقیت خودروهای MVM و سپس ظهور برند فونیکس و اکستریم، باعث شد چری در ذهن مصرف‌کنندگان ایرانی نه‌تنها به‌عنوان یک خودروساز چینی، بلکه به‌عنوان یک قطبِ قابل اتکا در بازار خودروهای شهری و کراس‌اوورها تثبیت شود.

به گزارش سرمایه ملی، همین جایگاه، شرکت‌های مونتاژکار و واردکننده دیگر را وسوسه کرد تا با بهره‌گیری از برندهای زیرمجموعه گروه چری، تجربه مدیران‌خودرو را تکرار کنند. اما برای درک موج فعلی علاقه به همکاری با چری، باید ابتدا سبد برندهای این گروه و جایگاه هرکدام در بازار جهانی را شناخت.

* ساختار برندهای گروه چری؛ از برندهای اصلی تا زیربرندهای تخصصی

چری طی سال‌های اخیر ساختار خود را متنوع کرده و از یک برند واحد به گروهی چندبرندی تبدیل شده است؛ مشابه استراتژی‌هایی که پیش‌تر در جیلی و BYD دیده شده بود. مهم‌ترین برندهای فعال چری عبارت‌اند از:

۱. چری (Chery): برند مادر و پرتیراژترین بخش گروه با تمرکز بر کراس‌اوورهای شهری و سدان‌های اقتصادی تا میان‌رده.

۲. اکسید (Exeed): برند پریمیوم چری با تمرکز بر کیفیت و تکنولوژی بالا.

۳. جتور (Jetour):‌ برند خانواده‌محور و SUV‌محور با رشد بسیار سریع در بازارهای جهانی.

۴. کایی (Kaiyi): برند اقتصادی با رویکرد همکاری منطقه‌ای و قیمت‌های رقابتی‌تر.

۵. کاری (Karry): برند خودروهای تجاری سبک، ون‌ها و باربرهای شهری.

۶. آی‌کار (iCar): برند جدید و برقی با تمرکز بر نسل جوان.

۷. جیکو (Jaecoo): برند جدید و مستقل شبه‌آفرودی‌تر و نیمه‌لوکس‌تر برای بازار جهانی به‌ویژه اروپا و خاورمیانه.

این تنوعِ برند، چری را به مجموعه‌ای تبدیل کرده که تقریباً برای هر سگمنت بازار، یک محصول یا برند آماده عرضه دارد و همین گستردگی «سبد»، برای شرکت‌های ایرانی جذاب شده است.

* موفقیتی که الگو شد؛ مدیران‌خودرو و چری

اگرچه امروز رقبا از چری محصول می‌گیرند، اما شالوده این رابطه را مدیران‌خودرو بنا کرد؛ از روزهای عرضه محصولات MVM تا امروز که فونیکس و اکستریم در بازار ایران حضور دارند، مدیران‌خودرو توانسته است:

– شبکه فروش و خدمات پس از فروش گسترده ایجاد کند

– برند چری را در ذهن مشتریان تثبیت کند

– و زمینه ورود سری گسترده‌تری از محصولات را فراهم کند

مدیران‌خودرو با برندهای MVM و FOWNIX و EXTREEM (برای محصولات Exeed)، نشان داد که می‌توان برندهای چری را با استراتژی نام‌گذاری داخلی تبدیل به برندهای پرفروش بازار ایران کرد. همین موفقیت، موجی از تلاش رقبا برای همکاری با چری را برانگیخت.

* بهمن موتور: ورودی قدرتمند با جتور

در ادامه این مسیر، بهمن موتور وارد همکاری با برند جتور شد و محصولاتی چون فیدلیتی و ریسپکت را به‌صورت مونتاژی عرضه کرد. این محصولات به دلیل طراحی مدرن، قیمت رقابتی و نام جتور در پشت‌ صحنه، توانستند بخش مهمی از بازار کراس‌اوورها و سدان‌های میان‌رده را تسخیر کنند.

* ماموت‌خودرو و انتخاب متفاوت: همکاری با Jaecoo

ماموت‌خودرو مسیر متفاوتی را انتخاب کرد: همکاری با جیکو (Jaecoo) و شکل‌گیری برند لوکانو (LOCANO). جیکو به‌عنوان زیربرند نیمه‌لوکس و شبه‌آفرودی چری، در دنیا جایگاه رو به رشدی دارد و انتخاب ماموت نشان می‌دهد شرکت‌های تازه‌وارد نیز می‌دانند ورود به بازار ایران با پشتوانه یک برند معتبر چینی، شانس موفقیت را بالا می‌برد.

* آرین پارس موتور: همکاری با Kaiyi برای تنوع‌بخشی به سبد محصولات لاماری

آرین پارس موتور نیز با همکاری برند کایی دو محصول لاماری نئو و لاماری هیرکانی را وارد بازار کرد. مدیران این شرکت بر این باورند که کایی به‌دلیل قیمت رقابتی و طراحی جسورانه، برای خلق یک برند جوان‌پسند گزینه مناسبی است.

* موج جدید همکاری‌ها یا رقابت تازه برای ورود به سبد چری

اکنون شرکت‌های خودرویی مختلف – از نام‌های شناخته‌شده تا تازه‌وارد – برای همکاری با برندهای چری رقابت می‌کنند.

دلایل این موج علاقه شامل:

– سبد محصول بسیار گسترده گروه چری

– مدل‌های آماده این گروه برای برندسازی داخلی

– مقبولیت عمومی چری در ایران و ذهنیت مثبت مشتریان ایرانی نسبت به پلتفرم‌های مشترک محصولات گروه چری و قطعات فنی یکسان یا مشابه آن‌ها

– سابقه همکاری مالی و تأمین اعتبار

– و در نهایت نیاز شرکت‌های ایرانی برای ورود سریع به بازار است.

* مولفه‌های موفقیت مدیران‌خودرو در سال‌های گذشته و واقعیات امروز

در این میان باید به یک نکته مهم نیز توجه کرد. همه شرکت‌هایی که امروز به‌دنبال تکرار موفقیت مدیران‌خودرو هستند، تصویری کامل از مسیر طی‌شده این شرکت ندارند؛ مسیری که طی آن مدیران‌خودرو با سرمایه‌گذاری مستمر، شبکه‌سازی گسترده، همکاری مالی منظم با شریک خارجی و خدمات پس از فروش فراگیر، توانست الگوی موفقی از عرضه محصولات چری در ایران ارائه کند.

اما برخلاف سال‌هایی که این مدل همکاری شکل گرفت، امروز محیط همکاری خارجی و شرایط اقتصادی داخلی با محدودیت‌های تازه‌ای روبه‌رو شده است.

اینجا دقیقاً همان نقطه‌ای است که تفاوت‌های اساسی خود را نشان می‌دهد؛ در ماه‌های اخیر با فشارهای مضاعف بین‌المللی، محدودیت‌های ارزی و فعال‌شدن سازوکارهایی مانند مکانیسم ماشه، امکان تعامل مستقیم و گسترده با تأمین‌کنندگان اصلی سخت‌تر از گذشته شده است.

چری در سال‌های قبل بخش مهمی از بستر مالی فروش اقساطی محصولات مدیران‌خودرو را رأسا فراهم می‌کرد، اما اکنون این مدل همکاری – به‌دلیل همین محدودیت‌های جدید – برای همه طرف‌ها دشوارتر شده و سطح ریسک همکاری مشترک را افزایش داده است.

نشانه‌های این تغییر در آمار تولید نیز دیده می‌شود: مدیران‌خودرو که در فروردین امسال حدود ۱۰.۵ درصد سهم از تولید خودرو کشور را در اختیار داشت، در مردادماه به سهم حدود ۴.۸ درصدی رسید؛ افتی بیش از نصف در کمتر از پنج ماه، که حاصل مجموع عواملی مانند افزایش هزینه تمام‌شده، افت قدرت خرید، مشکلات جدید در واردات قطعه، رقابت شدید سایر برندها و فشارهای خارجی بر مدل همکاری بین‌المللی است. اگر این وضعیت تداوم یابد، می‌تواند جایگاه مدیران‌خودرو را در گروه خودروسازان خصوصی با چالش جدی روبه‌رو کند.

از همین منظر، شرکت‌هایی که امروز با محصولات جتور، جیکو، کایی و سایر زیرمجموعه‌های چری وارد میدان شده‌اند، باید به این واقعیت توجه کنند که الگوی موفقیت مدیران‌خودرو نه‌تنها حاصل انتخاب محصول مناسب، بلکه نتیجه ترکیبی از شرایط اقتصادی، روابط خارجی، توان مالی و زیرساخت گسترده خدمات بود؛ و مهم‌تر این‌که اکنون آن شرایط اولیه دقیقاً تکرارشدنی نیست.

در نتیجه، ورود به بازار با محصولات چری اگرچه مزیت دارد، اما در دوره فعلی تضمین‌کننده موفقیت نیست و نیازمند پارادایم جدیدی در همکاری، تأمین و خدمات است.

*‌ تاریک و روشن چشم‌انداز آینده

ورود فعال‌تر برندهای چری به بازار ایران می‌تواند ساختار رقابت را وارد فاز جدیدی کند؛ شرکت‌های قدیمی برای حفظ موقعیت می‌جنگند و تازه‌واردها این سبد محصول را فرصت طلایی می‌بینند.

در نهایت، گستردگی سبد چری و سابقه موفقیت آن در ایران سبب شده است بسیاری از شرکت‌های ایرانی – از مونتاژکار تا واردکننده – چری را مطمئن‌ترین مسیر برای حضور در بازار خودروهای نوین بدانند و این رقابت جدید بدون تردید آینده بازار ایران را دگرگون خواهد کرد.