«ایران‌ترانسفو» ۲۲میلیون دلار تجهیزات را داخلی‌سازی می‌کند (+تصاویر و جزئیات)

نخستین رویداد و نمایشگاه توسعه و تعمیق ساخت داخل به مناسبت پنجاه و نهمین سالگرد تأسیس گروه صنعتی ایران‌ترانسفو، روز یکشنبه پنجم مرداد با حضور سازندگان داخلی، در محل ساختمان صندوق نوآوری و شکوفایی کشور برگزار شد.

به گزارش سرمایه ملی، گروه صنعتی ایران‌ترانسفو که به‌عنوان بزرگترین تولیدکننده انواع ترانسفورماتور در صنعت برق کشور، تاکنون حدود ۶۸ درصد از مواد، تجهیزات و متعلقات ترانسفورماتور را بومی‌سازی کرده، این نمایشگاه را نیز با اهدافی ازجمله ارتقای ۱۰ درصدی توان داخلی با تکیه بر ظرفیت‌های ملی برگزار کرد.

بر این اساس، در جریان برگزاری این رویداد و نمایشگاه، بیش از ۲۰ تفاهم‌نامه همکاری در حوزه‌های مختلف توسعه و تعمیق ساخت داخل به امضا رسید.

* آغاز داخلی‌سازی ۲۲میلیون دلاری تجهیزات

مدیرعامل گروه صنعتی ایران‌ترانسفو از برنامه‌ریزی گسترده این مجموعه برای کاهش واردات و افزایش بهره‌گیری از توان سازندگان داخلی خبر داد و با اشاره به ظرفیت‌های گسترده داخلی در حوزه تأمین قطعات و تجهیزات، اظهار داشت: «این نخستین‌بار است که گروه صنعتی ایران‌ترانسفو در قالب یک همایش ملی، دست یاری به سوی همه سازندگان داخلی دراز کرده است؛ هدف ما امضای تفاهم‌نامه‌ها و قراردادهایی برای داخلی‌سازی قطعات و تجهیزات کلیدی است که تاکنون وارداتی بوده‌اند.»

مهدی صادقی با بیان این‌که در سال گذشته بالغ بر ۲۲۰میلیون دلار قطعات و مواد اولیه مصرف شده، گفت: «از این میزان، حدود ۱۵۰میلیون دلار داخلی‌سازی شده و تنها ۷۱میلیون دلار واردات انجام شده است. بر این اساس، برنامه ما این است که با اجرای پروژه‌های جدید، این عدد را به کمتر از ۵۰میلیون دلار کاهش دهیم و داخلی‌سازی را به ۱۷۲میلیون دلار برسانیم.»

وی افزود: «در قالب این رویداد، برای داخلی‌سازی ۲۲میلیون دلار از قطعات هدف‌گذاری شده که تاکنون برای ۱۶.۷میلیون دلار از آن با ۲۹ سازنده داخلی تفاهم‌نامه امضا کرده‌ایم. از این تعداد، ۱۷ تفاهم‌نامه مربوط به قطعات و تجهیزات اصلی و مابقی در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر و پیمانکاری‌های فرعی (SPX) است.»

مدیرعامل ایران‌ترانسفو با تأکید بر اینکه فرآیند داخلی‌سازی قطعات از شناسایی و عقد تفاهم‌نامه تا نظارت، تست و ارزیابی نهایی در کمیته ساخت داخل این گروه صنعتی پیگیری می‌شود، خاطرنشان کرد: «این کمیته تاکنون ۱۴ تا ۱۵ جلسه رسمی برگزار کرده است و به‌صورت منظم هر دو هفته یک‌بار با حضور مدیران ارشد گروه تشکیل جلسه می‌دهد تا روند پروژه‌ها را پایش و رصد کند.»

وی در پایان سخنانش با اشاره به برنامه تأسیس اولین کارخانه نوآوری‌های صنعت برق و انرژی‌های تجدیدپذیر با حمایت معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری که بیستمین شرکت عضو گروه صنعتی ایران‌ترانسفو خواهد بود، از حضور پررنگ سازندگان داخلی در این رویداد ملی قدردانی کرد و ابراز امیدواری کرد که با تداوم این مسیر، سهم ساخت داخل در گروه صنعتی ایران‌ترانسفو به بیش از ۷۸ درصد برسد.

*‌ تأکید توانیر بر بومی‌سازی، تاب‌آوری تجهیزات و توسعه بازار صادراتی

در ادامه این رویداد ملی، محمد الله‌داد؛ معاون انتقال و تجارت خارجی شرکت توانیر، ایران‌ترانسفو را شریک راهبردی و پرافتخار صنعت برق کشور خواند و بر لزوم تحول در طراحی و ساخت ترانسفورماتورها متناسب با الزامات نوین شبکه برق تأکید کرد.

وی با اشاره به ظرفیت عظیم ترانسفورماتورهای بهره‌برداری‌شده در کشور گفت: «امروز در کشور بیش از ۴۴۰هزار دستگاه ترانس در شبکه نصب شده که اگر ظرفیت نیروگاهی و حوزه‌های غیر تحت بهره‌برداری مستقیم توانیر را نیز لحاظ کنیم، ظرفیت آن به بیش از ۶۰۰هزار دستگاه می‌رسد و خوشبختانه بیش از ۹۰ درصد این دستگاه‌ها ساخت داخل بوده که بالغ بر ۸۵ درصدشان نیز محصول گروه صنعتی ایران‌ترانسفو است.»

الله‌داد ایران‌ترانسفو را یکی از مهم‌ترین بازیگران صنعت برق دانست و با اشاره به پروژه‌های بزرگ برون‌مرزی گفت: «تأمین مالی و اجرای پروژه بزرگ در ترکمنستان یکی از اقدامات قابل توجه این مجموعه بوده و رضایت بالای طرف خارجی نشان‌دهنده کیفیت بالای تولیدات ایران‌ترانسفو و ظرفیت بالای صادراتی این شرکت است.»

او در ادامه با اشاره به تحولات جدی در ساختار بار شبکه برق کشور گفت: «با افزایش بی‌سابقه بار، تنوع بارهای غیرخطی و ورود منابع تجدیدپذیر، دیگر نمی‌توان به ترانسفورماتورهای سنتی اتکا کرد. به همین دلیل، از ایران‌ترانسفو انتظار داریم محصولات خود را متناسب با نیازهای جدید توسعه دهد؛ ازجمله برخورد با نوسانات سریع ولتاژ، پاسخ به بارهای هارمونیکی، استفاده از سیستم‌های پایش آنلاین و ارتقای بهره‌وری انرژی.»

معاون توانیر با اعلام هشدار درخصوص فرسودگی و خرابی ترانس‌های قدرت در برخی نقاط کشور به‌ویژه در کلانشهرها که خسارات سنگینی به بار آورده است، افزود: «در برخی موارد، خاموشی‌های سنگین ناشی از نقص تجهیزات، خسارات مالی و اعتباری زیادی به صنعت برق وارد کرده است. به همین دلیل، استفاده از تکنولوژی‌های جدید مانند Smart Monitoring و تجهیزات مقاوم‌سازی‌شده باید در اولویت قرار گیرد.»

وی با تاکید بر عدم گویایی واژه ناترازی درخصوص کسری ۲۰هزار مگاواتی برق، آن را یک شکاف عمیق و اختلاف شدید خواند و از توسعه تجدیدپذیرها به‌عنوان یک فرصت و درعین‌حال یک چالش یاد کرد و ادامه داد: «توسعه شتابزده تجدیدپذیرها نباید منجر به واردات عمده تجهیزات شود. در این میان، ایران‌ترانسفو با چابکی و کیفیت بالا می‌تواند نقش مهمی در بومی‌سازی تجهیزات این حوزه ایفا کند.»

الله‌داد در خاتمه سخنانش از کارکنان، مدیران و مهندسان گروه صنعتی ایران‌ترانسفو بابت تلاش‌های خستگی‌ناپذیرشان در مسیر خودکفایی و توسعه صنعتی کشور قدردانی کرد و این شرکت را نمونه‌ای موفق از تاب‌آوری مالی، کیفیت تولید و هم‌افزایی سرمایه انسانی دانست.

* ساخت داخل، باید سکوی پرتاب به زنجیره جهانی باشد

فرهاد زرگری، مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری گروه توسعه ملی نیز در این رویداد، با تأکید بر اهمیت تولید فناورمحور گفت: «ایران‌ترانسفو یکی از معدود شرکت‌هایی‌ است که در ایران GDP باکیفیت تولید می‌کند که حاصل تولیدی پیچیده، با فناوری بالا و ارزش‌افزوده واقعی بوده و این یک افتخار ملی است.»

وی با تشریح روند تکاملی ساخت داخل در جهان، از «جایگزینی واردات« تا «توسعه صادرات» و نهایتاً «ورود به زنجیره جهانی»، تأکید کرد: «امروز ساخت داخل باید در خدمت صادرات و پیوستن به زنجیره ارزش جهانی باشد و ایران‌ترانسفو این توان را دارد که نه‌تنها نیاز کشور را تأمین کند، بلکه در صنعت برق جهانی نقش‌آفرینی کند.»

زرگری با اشاره به جایگاه نخست ایران‌ترانسفو از نظر فناوری در بین ۸۲ شرکت گروه توسعه ملی، افزود: «ایران‌ترانسفو می‌تواند پیشانی فناوری صنعت برق ایران باشد و ما به‌عنوان سهامدار عمده، با تمام توان از این مسیر حمایت می‌کنیم.»

مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری گروه توسعه ملی همچنین بر اهمیت سرمایه انسانی تأکید کرد و گفت: «این شرکت به‌عنوان سهامدار عمده ایران‌ترانسفو، گرچه انتظار سودآوری از این گروه صنعتی دارد، اما سودی از آن نمی‌گیرد و هرساله سود حاصله را دوباره در همین مجموعه سرمایه‌گذاری می‌کند.»

* هزینه‌های تحقیق‌وتوسعه، اعتبار مالیاتی محسوب می‌شود

سخنران بعدی این مراسم، محمدمهدی هادوی، دبیر ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان ماشین‌سازی و تجهیزات پیشرفته صنعتی (زیرمجموعه معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری) بود که با اشاره به حمایت‌های صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست‌جمهوری گفت: «این حمایت‌ها نه‌تنها شامل تسهیلات و همچنین قوانینی برای حمایت از تولید اول‌بار و ترک تشریفات مناقصه برای عقد قرارداد می‌شود، بلکه معافیت مالیاتی و نیز اعتبار مالیاتی را دربرمی‌گیرد.»

وی اعتبار مالیاتی را معادل هزینه انجام‌شده در تحقیق‌وتوسعه عنوان کرد و افزود: «برای تسهیل این موضوع، پروژه‌های تحقیق و توسعه داخلی شرکت‌ها هم پذیرفته می‌شود و الزامی برای وجود سفارش خارج از شرکت و… نداریم. همچنین پروژه‌هایی مانند طراحی و توسعه نرم‌افزار، قرارداد با دانش‌بنیان‌ها و نوآوری داخلی هم مورد قبول است.»

هادوی ادامه داد: «اگر کارگزار مالیاتی، هزینه انجام‌شده را رد کرد و به‌عنوان اعتبار مالیاتی نپذیرفت، به ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان مراجعه کنید.»

وی معافیت از حقوق گمرکی، سود بازرگانی و عوارض صادرات را از دیگر حمایت‌های صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست‌جمهوری برشمرد.

* ناترازی مدیریتی؛ منشأ همه ناترازی‌ها

احسان ثقفی، رییس هیأت‌مدیره فدراسیون صنایع ماشین‌سازی و تجهیزات ایران نیز به‌عنوان آخرین سخنران مراسم افتتاحیه، پیش از امضای تفاهم‌نامه‌ها و برگزاری پنل‌های تخصصی گفت: «ناترازی‌های کشور، پیش‌بینی شده بود، اما مورد سهل‌انگاری قرار گرفت.»

وی اصلی‌ترین ناترازی کشور را ناترازی نیروی انسانی خواند و افزود: «منشأ مشکلات امروز، ناترازی مدیریتی است که کشور را گرفتار دیگر ناترازی‌ها کرده است.»

ثقفی تصریح کرد: «۱۰ سال است که شعارمان تولید است، اما هر سال وضع تولید بدتر شده است.»

* امضای بیش از ۲۰ تفاهم‌نامه ساخت داخل

بنا بر این گزارش، محورهای اصلی بیش از ۲۰ تفاهم‌نامه امضاشده شامل تولید تجهیزات، انتقال دانش فنی، شکل‌گیری کنسرسیوم‌های تخصصی، و ورود به حوزه انرژی‌های نو است.

برجسته‌ترین تفاهم‌نامه‌های امضاشده عبارت‌اند از:

🔹 ساخت بوشینگ ترانسفورماتور تا ردیف ولتاژ ۱۳۲ کیلوولت – با شرکت انتقال برق پارس، به ارزش ۲۰۰ هزار دلار
🔹 ساخت بوشینگ تا ولتاژ ۵۲ کیلوولت – با شرکت رزین آویژه اسپادان، به ارزش ۲۰۰ هزار دلار
🔹 روغن‌نمای ترانسفورماتورهای فوق توزیع – با شرکت افق صنعت زنگان، به ارزش ۳۰۰ هزار دلار
🔹 بومی‌سازی رله بوخهلتس ترانس‌های فوق توزیع – با شرکت پویش گداز، به ارزش ۲۰۰ هزار دلار
🔹 تولید رله بوخهلتس ترانسفورماتور قدرت – با شرکت بهزادان صنعت امین، به ارزش ۲۰۰ هزار دلار
🔹 کیسه هوای ترانسفورماتور فوق توزیع – با شرکت بسپار سازه پاژا، به ارزش ۱۰۰ هزار دلار
🔹 کیسه هوای ترانسفورماتور قدرت – با شرکت آبان پلیمر سپاهان، به ارزش ۲۰۰ هزار دلار
🔹 ساخت فشارشکن و مونوبلاک ۰.۳ بار – با شرکت مقره‌سازی صدف گستر زنجان، به ارزش ۲۰۰ هزار دلار
🔹 بوشینگ‌های سیلیکونی (52kV تا 400kV) – با شرکت بسپار سازه الوند، به ارزش ۱۰۰ هزار دلار
🔹 بوشینگ سیلیکونی (12kV تا 52kV) – با شرکت نیرو کلید پارس، به ارزش ۲۰۰ هزار دلار
🔹 برق‌گیر و قرص برق‌گیر – با شرکت برق‌گیر توس، به ارزش ۱۰۰ هزار دلار
🔹 ترانسدیوسر صنعتی – با شرکت طلیعه صنعت هوشمند، به ارزش ۳۰۰ هزار دلار
🔹 شیر فلکه برنزی – با شرکت ایران پالاد، به ارزش ۳۰۰ هزار دلار
🔹 تسمه‌های مسی – با شرکت کیمیا مس کویر تابان
🔹 سامانه‌های نوین بوشینگ قدرت و فوق توزیع – با شرکت سامانه‌های نوین افرا، به ارزش ۲۰۰ هزار دلار
🔹 ساخت بوشینگ و روغن‌نمای ترانس قدرت – با شرکت نیروترانس (سهامی عام)، به ارزش ۱.۵ میلیون دلار
🔹 تولید تجهیزات و متعلقات ترانسفورماتور – با شرکت افزار کیمیای فارس
🔹 ورود به حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر – با شرکت توسعه پویا انرژی ژی

از نکات برجسته این رویداد، انعقاد تفاهم‌نامه‌های مشترک برای انتقال دانش فنی و ارتقای فناوری با سه نهاد معتبر دانشگاهی کشور یعنی جهاد دانشگاهی دانشگاه علم و صنعت ایران، جهاد دانشگاهی دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه شاهد بود.

همچنین، شرکت ایران‌ترانسفو در راستای تقویت زنجیره تأمین و هم‌افزایی ملی، با حمایت اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی زنجان و شرکت شهرک‌های صنعتی استان زنجان، دو تفاهم‌نامه مهم برای تشکیل کنسرسیوم ساخت داخل را با شرکت راهبران پویا تدبیر و شرکت مدیریت زنجیره تأمین آرمان به امضا رساند.

گفتنی است؛ این مجموعه اقدامات، نقشه راهی تازه برای صنعت برق کشور ترسیم کرده که هدف آن، تبدیل ایران به قطب منطقه‌ای صنعت ترانسفورماتور، با تکیه بر توان داخلی، نوآوری بومی و همکاری هدفمند با نهادهای علمی و صنعتی است.