آییننامه جدید اسقاط خودروهای فرسوده اصلاح شده و در آستانه اجراست؛ اما هنوز جزئیات مهمی درباره نحوه حمایت از مالکان خودرو و موتورسیکلتهای فرسوده اعلام نشده است.
به گزارش سرمایه ملی، اگر خودرو یا موتورسیکلت قدیمی دارید، احتمالاً این سؤال برایتان پیش آمده که بالاخره قرار است با وسیله فرسوده چه کار کنید و آیا دولت برای جایگزینی آن تسهیلاتی میدهد یا نه. آخرین خبر این است که آییننامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو اصلاح شده و در صف اجرا قرار گرفته است.
* خودرو از چه سنی فرسوده محسوب میشود؟
طبق توضیحات پلیس راهور، سن فرسودگی خودروهای شخصی حدود ۲۰ تا ۲۵ سال در نظر گرفته شده است. در خودروهای بنزینی، حدود ۹ درصد خودروها در سن فرسودگی قرار دارند و این وضعیت در خودروهای دیزلی شدیدتر است. اما وضعیت موتورسیکلتها بسیار جدیتر است: ۹۹ درصد موتورسیکلتهای کشور در سن فرسودگی قرار دارند. در مجموع نیز حدود ۳۷ درصد وسایل نقلیه کشور در سن فرسودگی قرار دارند.
* آیا قرار است خودروهای فرسوده را یکباره از تردد منع کنند؟
فعلاً چنین چیزی از متن اخبار منتشرشده در این خصوص برنمیآید. اتفاقاً یکی از مشکلات اصلی اجرای طرح، همین است که اگر قرار باشد تردد یا سهمیه سوخت خودروهای فرسوده محدود شود، باید امکان نوسازی و جایگزینی خودرو نیز برای مالکان فراهم باشد.
نماینده شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی نیز گفته است حدود ۲ میلیون خودرو بالای ۲۰ سال سن دارند و نمیتوان بدون فراهم کردن مقدمات، ناگهان سهمیه سوخت آنها را قطع کرد.
بنابراین، فعلاً خبر از اجرای فوری و سراسری طرحی برای حذف خودروهای بالای ۲۰ سال از تردد نیست؛ بلکه قرار است سازوکار اسقاط و نوسازی اصلاح شود.
* مهمترین تغییر برای مالکان خودروهای فرسوده چیست؟
یکی از انتقادهای اصلی به شیوه قبلی این بود که به جای خارج کردن واقعی خودروهای فرسوده، صرفاً گواهی اسقاط صادر میشد. در آییننامه جدید قرار است سازوکار اسقاط واقعی تقویت شود و مراکز اسقاط نیز تحت نظارت بیشتری قرار بگیرند. با اینحال، هنوز میزان دقیق تسهیلات، مشوقها و نحوه حمایت مالی از مالکان خودروهای فرسوده در آییننامه جدید بهطور شفاف اعلام نشده است. بنابراین فعلاً نمیتوان گفت مالک یک خودرو فرسوده دقیقاً چه مبلغی دریافت میکند یا با چه شرایطی میتواند خودرو جدید بگیرد.
* تکلیف موتورسیکلتهای فرسوده چه میشود؟
طبق اعلام سازمان محیط زیست، قبل از اصلاح آییننامه، عملاً اسقاط موتورسیکلت در کشور انجام نمیشد. این در حالی است که سالانه حدود ۶۰۰ تا ۸۰۰ هزار موتورسیکلت جدید وارد ناوگان میشود. آییننامه جدید تلاش کرده اسقاط موتورسیکلتهای فرسوده را نیز وارد چرخه واقعی اسقاط کند.
بنابراین اگر موتورسیکلت قدیمی دارید، قرار است امکان اسقاط و نوسازی آن در چارچوب سازوکار جدید فراهم شود؛ اما جزئیات تسهیلات و مشوقهای مالکان هنوز باید اعلام شود.
* چرا دولت روی اسقاط خودروهای فرسوده تأکید دارد؟
به گفته نمایندگان دستگاههای دولتی، یک خودرو فرسوده میتواند حدود دو برابر خودرو نو سوخت مصرف کند و حدود ۹ برابر آلودگی بیشتری ایجاد کند. به همین دلیل، دولت در برنامه هفتم توسعه هدف اسقاط حداقل ۵۰۰ هزار خودرو در سال را تعیین کرده و وزارت صمت نیز رسیدن به ۶۰۰ هزار دستگاه اسقاط در سال را هدفگذاری کرده است.
البته با وجود حدود ۲۰ میلیون خودرو فرسوده در کشور، خود وزارت صمت هم معتقد است اسقاط ۶۰۰ هزار دستگاه در سال برای حل کامل مشکل کافی نیست.
* پس اگر خودرو یا موتورسیکلت فرسوده داریم، الان چه کار کنیم؟
فعلاً عجله برای اسقاط نکنید، مگر اینکه طرح مشخصی با شرایط و تسهیلات آن رسماً اعلام شده باشد.
آنچه فعلاً مشخص است:
* آییننامه جدید اسقاط اصلاح شده و در آستانه اجراست.
* خودروهای شخصی حدود ۲۰ تا ۲۵ سال به بالا در محدوده سن فرسودگی قرار میگیرند.
* ۹۹ درصد موتورسیکلتها در سن فرسودگی قرار دارند.
* قرار است اسقاط واقعی خودرو و موتورسیکلت جایگزین صدور صرفِ گواهی اسقاط شود.
* برای نوسازی، تسهیلات و حمایت مالی پیشبینی شده، اما جزئیات دقیق آن هنوز روشن نیست.
* فعلاً نمیتوان گفت همه خودروهای فرسوده بهزودی از تردد یا سهمیه سوخت محروم میشوند.
* اجرای واقعی این طرح منوط به ابلاغ و اجرای آییننامه جدید و اعلام سازوکار نوسازی است.
بنابراین اگر وسیله نقلیه شما فرسوده است، فعلاً مهمترین کار این است که منتظر اعلام رسمی شرایط اسقاط و نوسازی بمانید؛ چون اصل طرح مشخص شده، اما «مالک فرسوده دقیقاً چه میگیرد و چگونه خودرو خود را جایگزین میکند» هنوز بهطور کامل مشخص نشده است.