سرمایه ملی، محمدعلی دیانتیزاده – اینکه KMC X5 نسخه تکاملیافته JAC S5 است، بر کسی پوشیده نیست؛ اما آنچه کمتر به آن پرداخته شده، مسیری است که JAC در فاصله توسعه S5 تا تولد X5 طی کرد. در این سالها، این خودروساز چینی از یک سو همکاری مشترکی با گروه فولکسواگن را آغاز کرد و از سوی دیگر، به شریک صنعتی NIO در تولید خودروهای برقی تبدیل شد؛ دو تجربهای که نقش مهمی در بلوغ مهندسی و طراحی محصولات جدید JAC ایفا کردند.
از این رو، داستان KMC X5 را نمیتوان صرفاً به یک فیسلیفت یا بهروزرسانی ظاهری JAC S5 تقلیل داد. این خودرو حاصل سه مقطع مهم از تاریخ JAC است؛ میراث مهندسی هیوندای، استانداردهای توسعه محصول فولکسواگن و تجربه همکاری با NIO؛ سه دورهای که هر یک بخشی از شخصیت امروز این کراساوور را شکل دادهاند.
* نقطه آغاز؛ میراث هیوندای
برای شناخت KMC X5 باید چند سال به عقب بازگردیم؛ زمانی که JAC با معرفی S5 نشان داد دیگر قصد ندارد تنها یک خودروساز اقتصادی باشد. هرچند این خودرو از نظر ظاهری محصولی مستقل به نظر میرسید، اما از دیدگاه مهندسی، شباهتهای فراوانی با نسل نخست هیوندای توسان (JM) داشت؛ چیدمان موتور عرضی، ساختار شاسی یکپارچه، معماری سیستم تعلیق و بسیاری از اصول مهندسی S5، یادآور همان نسلی از توسان بود که سالها به عنوان یکی از موفقترین کراساوورهای کرهای شناخته میشد. به همین دلیل نیز بسیاری از کارشناسان، S5 را محصولی میدانند که JAC در آن بیشترین بهره را از تجربیات مهندسی هیوندای برد. اما این تنها آغاز مسیر بود.
* ورود فولکسواگن؛ از تولد «سول» تا بلوغ «سهول»
در سال ۲۰۱۷، JAC و گروه فولکسواگن جوینتونچر مشترکی را با نام JAC Volkswagen تأسیس کردند؛ همکاریای که با معرفی برند مشترک SOL وارد مرحله عملیاتی شد. مدتی بعد، با پیوستن SEAT به این پروژه، دامنه همکاریهای توسعه محصول در این مجموعه گستردهتر شد و در ادامه، با افزایش سهم گروه فولکسواگن و تغییر نام آن به Volkswagen Anhui، برند SOL نیز جای خود را به Sehol داد. اما اهمیت Sehol تنها به تغییر نام یک برند محدود نمیشد. این برند بهتدریج به ویترین نسل جدید محصولات JAC تبدیل شد؛ محصولاتی که در فرآیند توسعه آنها، استانداردها و روشهای مهندسی گروه فولکسواگن نیز نقشآفرینی میکرد.
در همین دوره، کراساوور Sehol X6 توسعه یافت؛ خودرویی که امروز در بازار ایران با نام KMC X5 شناخته میشود. اگر JAC S5 را محصول دوران یادگیری این خودروساز بدانیم، Sehol X6 (KMC X5) را باید نماد دوران بلوغ JAC در سایه همکاری با فولکسواگن دانست. تأثیر اصلی این همکاری، بیش از آنکه در انتقال مجموعهای از قطعات خلاصه شود، در انتقال «فرهنگ توسعه محصول» نمود پیدا کرد. مهندسان فولکسواگن و SEAT در حوزههایی مانند استانداردسازی فرآیند توسعه خودرو، کاهش صدا و لرزش (NVH)، تنظیم فرمان و سیستم تعلیق، ارتقای کنترل کیفیت، بهبود ارگونومی کابین، طراحی رابط کاربری و همچنین اعتبارسنجی محصولات، نقش مؤثری در پروژههای جدید JAC ایفا کردند.
به بیان دیگر، اگر پلتفرم را اسکلت یک خودرو بدانیم، فولکسواگن بیش از آنکه اسکلت محصولات JAC را تغییر دهد، شیوه طراحی، آزمایش، ارزیابی و تکمیل آنها را متحول کرد. از این منظر، KMC X5 همچنان بر میراث مهندسی JAC S5 و ریشههای آن در تجربیات هیوندای استوار است، اما در دورانی توسعه یافت که استانداردهای مهندسی و فرآیندهای توسعه محصول گروه فولکسواگن، کیفیت و بلوغ آن را به سطحی بالاتر رساند.
* ردپای فولکسواگن در جزئیات KMC X5
تأثیر همکاری با فولکسواگن را تنها نباید در فرآیندهای توسعه محصول جستوجو کرد؛ بخشی از این همکاری را میتوان در جزئیاتی مشاهده کرد که هر روز راننده با آنها سروکار دارد؛ نخستین مورد، طراحی کابین است. فرم کلی داشبورد، کنسول میانی، نحوه جانمایی نمایشگر مرکزی و طراحی کلاستر دیجیتال و معماری کلی داشبورد، از نظر نظم بصری و جانمایی ادوات، شباهتهایی با زبان طراحی محصولات جدید گروه فولکسواگن نشان میدهد. سادگی، نظم بصری و پرهیز از اغراق در خطوط طراحی، از ویژگیهایی است که در هر دو دیده میشود.
ردپای این تغییرات را میتوان در برخی جزئیات عملکردی نیز مشاهده کرد. برای مثال، مکانیزم باز شدن درِ موتور در KMC X5 بهگونهای طراحی شده که پس از دو بار کشیدن ضامن از داخل کابین، دیگر نیازی به آزاد کردن ضامن ثانویه از زیر کاپوت نیست؛ راهکاری که سالهاست در بسیاری از خودروهای آلمانی ازجمله محصولات گروه فولکسواگن به کار گرفته میشود و استفاده از خودرو را سادهتر و ایمنتر میکند.
ارتقای کیفیت متریال کابین نیز از دیگر نشانههای بلوغ این محصول است. برخلاف بسیاری از محصولات قدیمیتر JAC که تودریهای عقب عمدتاً از پلاستیک خشک ساخته میشدند، در KMC X5 همانند درهای جلو، در بخشهایی از تودریهای عقب نیز از پوشش Soft Touch استفاده شده است؛ تغییری که شاید در نگاه نخست چندان به چشم نیاید، اما در تجربه کاربری روزمره سرنشینان، احساس کیفیت بالاتری را منتقل میکند.
* چرا KMC X5 در نمای جلو شبیه NIO ES8 است؟
یکی دیگر از برداشتهای رایج درباره KMC X5، شباهت نمای جلوی آن به NIO ES8 است؛ موضوعی که معمولاً به عنوان «کپیبرداری از NIO» مطرح میشود. اما واقعیت، پیچیدهتر از اینهاست؛ گروه JAC در سال ۲۰۱۶ همکاری گستردهای را با NIO آغاز کرد و از سال ۲۰۱۸، تولید شاسیبلند تمامبرقی ES8 را بر عهده گرفت.
این همکاری تنها به مونتاژ محدود نبود؛ بلکه JAC در توسعه صنعتی، مهندسی تولید و فرایندهای ساخت این خودرو نیز نقشی اساسی ایفا کرد. به همین دلیل، آنچه امروز در نمای جلو KMC X5 دیده میشود، بازتاب و ادامه همان مسیری است که JAC در پروژه NIO تجربه کرد.
* KMC X5؛ حاصل سه دوره تکامل JAC
اگر JAC S5 را محصول دوران یادگیری این خودروساز بدانیم، KMC X5 را باید محصول دوران بلوغ آن دانست. در این خودرو هنوز میتوان ریشههای مهندسی برگرفته از تجربه هیوندای را مشاهده کرد؛ در عین حال، اثر استانداردهای توسعه محصول فولکسواگن در کیفیت، تنظیمات دینامیکی و تجربه کاربری آن نیز قابل انکار نیست. از سوی دیگر، همکاری چندساله با NIO نیز در زبان طراحی و نگرش مدرن JAC به توسعه محصولات جدید، نقشی تعیینکننده داشته است.
شاید به همین دلیل باشد که KMC X5 را نمیتوان صرفاً یک فیسلیفت از JAC S5 دانست. این خودرو بیش از آنکه نسخهای بهروزشده از یک کراساوور قدیمی باشد، نمادی از مسیر تکامل یکی از مهمترین خودروسازان چین است؛ مسیری که از تجربه مهندسی هیوندای آغاز شد، با استانداردهای توسعه محصول فولکسواگن به بلوغ رسید و با تجربه همکاری فناورانه NIO، نگاه JAC به آینده خودرو را تغییر داد.
* گزیده منابع:
۱. Wheels of Change: the story of JAC Group (Part 1) [1]
۲. Wheels of Change: the story of JAC Group (Part 2) [2]
۳. JAC Automobile and Volkswagen Group sign joint venture agreement [3]
۴. Entering new markets; SEAT, Volkswagen Group’s lead brand in China. [4]