بازدید از مرکز آزمونهای ایمنی و کیفیت خودرو (AQS) نشان میدهد این مجموعه تنها به یک مسیر برخورد و دیوار تصادف محدود نمیشود؛ بلکه مجموعهای از تجهیزات تخصصی ثبت داده، تصویربرداری پرسرعت، موانع استاندارد و آدمکهای آزمون را در اختیار دارد که برای ارزیابی ایمنی خودروها به کار گرفته میشوند.
به گزارش سرمایه ملی، در جریان بازدید رسانهها از این مرکز، امیرمهدی طهان، مسئول خط آزمون AQS، جزئیاتی از امکانات فنی و برنامههای توسعهای مجموعه را تشریح کرد.
* اجرای سناریوهای متنوع تصادف با قابلیت تصویربرداری از ۸ زاویه
به گفته طهان، خط آزمون این مرکز ۲۳۵ متر طول دارد و از سه بخش اصلی Front Pit، Central Pit و Out Pit تشکیل شده است. این زیرساخت امکان اجرای انواع آزمونهای ایمنی را فراهم میکند و به گونهای طراحی شده که بتوان از حداکثر هشت زاویه مختلف، ازجمله از زیر خودرو، تصاویر مورد نیاز را ثبت کرد.
وی با بیان اینکه تمامی تجهیزات و امکانات فنی این مجموعه با استانداردهای ۲۰۲۵ اروپا تهیه شده است، افزود: «این مجموعه به حوضچه آب و تجهیزات مورد نیاز برای آزمون خودروهای برقی نیز مجهز شده است و ظرفیت اجرای سناریوهای مختلفی ازجمله برخورد از جلو، برخورد جانبی، برخورد از عقب، برخورد خودرو با خودرو، واژگونی، آزمون اسلد (Sled Test) و برخورد با ستون را دارد.»
* ثبت لحظه تصادف با ۱۰۰هزار فریم در ثانیه
یکی از بخشهای قابل توجه مرکز، سامانه تصویربرداری و ثبت دادههای آزمون است. مسئول خط آزمون AQS در این خصوص اظهار داشت: «دوربینهای پرسرعت مورد استفاده در این مرکز ساخت شرکت NAC ژاپن هستند و قابلیت تصویربرداری تا ۱۰۰هزار فریم در ثانیه را دارند.»
به گفته وی، سیستم نورپردازی ویژه تصویربرداری پرسرعت نیز توسط شرکت VISOL کره جنوبی تأمین شده و امکان تصویربرداری همزمان از بخشهای مختلف داخل و خارج خودرو را فراهم میکند.
طحان همچنین به امکان نصب شتابسنجهای سهمحوره در نقاط مختلف خودرو اشاره کرد و ادامه داد: «تجهیزات ثبت داده مرکز قادرند اطلاعات مربوط به شتاب و نیروهای واردشده در لحظه برخورد را با نرخ نمونهبرداری تا ۲۰هزار هرتز ثبت کنند.»
* موانعی که نقش خودرو مقابل را بازی میکنند
مسئول خط آزمون AQS همچنین با اشاره به تجهیزات مورد استفاده در آزمونهای تصادف، اعلام کرد: «سازه اصلی آزمون توسط شرکت ERNST آلمان تأمین شده است و امکان استفاده از انواع موانع استاندارد مورد نیاز آزمونهای بینالمللی را فراهم میکند.»
به گفته وی، مرکز به Barrierهای مورد استفاده در استانداردهای مختلف و همچنین موانع تغییرشکلپذیر موسوم به Honey Comb ساخت شرکت AFL فرانسه مجهز است؛ تجهیزاتی که برای شبیهسازی دقیقتر شرایط واقعی تصادف مورد استفاده قرار میگیرند.
* دامیهایی گرانتر از برخی خودروها
یکی از جالبترین بخشهای این بازدید، آزمایشگاه پیشرفته کنترل کالیبراسیون ساخت شرکت ACTS آلمان و مشاهده آدمکهای آزمون تصادف یا دامیها بود؛ تجهیزاتی که وظیفه اندازهگیری نیروها و آسیبهای احتمالی واردشده به سرنشینان را بر عهده دارند. بر اساس توضیحات ارائهشده از سوی مسئولان آزمایشگاه، دامیهای مورد استفاده در این مرکز که از نمونههای بهروز دنیا هستند، ساخت شرکت JASTI ژاپن بوده و از صدها سنسور ساخت ENDEVCO آمریکا و MG-Sensor آلمان برخوردارند.
به گفته طهان، قیمت هر دامی بسته به نوع و سطح تجهیزات بین ۴۰۰ تا ۶۰۰ هزار یورو است و پس از هر آزمون نیز بخشی از سنسورها و تجهیزات اندازهگیری آنها نیازمند تعویض یا بازبینی خواهد بود.
در زمان بازدید، شش دامی در مرکز حضور داشت که چهار نمونه بر اساس فیزیک بدنی مردان و دو نمونه بر مبنای ویژگیهای فیزیکی زنان طراحی شده بودند. با اینحال، در آزمونهای فعلی مرکز از دامیهای زن استفاده نمیشود؛ چراکه آزمونهای جاری یا براساس استاندارد R94 با یک سرنشین راننده انجام میشوند یا براساس استاندارد R95 شامل دو دامی در جایگاه راننده و سرنشین جلو هستند و فعلاً سناریوی استفاده از سرنشینان عقب در دستور کار قرار ندارد. ضمن اینکه آزمونهای R34 هم بدون دامی انجام میشود.
به گفته مسئولان مرکز، در برنامههای توسعهای آینده، دامیهای کودک نیز به مجموعه تجهیزات AQS اضافه خواهند شد؛ تجهیزاتی که بسته به تعداد سنسورها، نوع اندازهگیری و کاربردشان هزینههای متفاوتی دارند.
ارزش بالای تجهیزات آزمون تنها به خود دامیها محدود نمیشود؛ مسئولان مرکز میگویند کفشهای ویژهای که به پای دامیهاست نیز هر جفت حدود ۵هزار یورو قیمت دارند که از ارزش برخی خودروهای اقتصادی بازار ایران بیشتر است! رقمی که بهخوبی نشان میدهد تجهیزات مورد استفاده در آزمونهای تصادف تا چه اندازه تخصصی و گرانقیمت هستند.
* توسعه دامنه آزمونها در دستور کار
طحان با اشاره به برنامه توسعه مرکز گفت: «آزمونهایی نظیر Pole Side Crash، واژگونی خودرو (Rollover Test)، برخورد خودرو با خودرو (Car to Car Crash) و Deceleration Sled Test در فهرست برنامههای توسعهای AQS قرار دارند.
وی تأکید کرد: «توسعه این آزمونها میتواند دامنه خدمات مرکز را به سطحی نزدیکتر به مراکز معتبر بینالمللی ارزیابی ایمنی خودرو برساند.»
* از آزمون تصادف تا آموزش تخصصی ایمنی خودرو
مسئول خط آزمون AQS همچنین از برنامههای آموزشی و پژوهشی این مرکز خبر داد و اضافه کرد: «راهاندازی آکادمی IR-NCAP، مشارکت در تدوین نظام رتبهبندی ایمنی خودروهای کشور و برگزاری دورههای آموزشی تخصصی برای مهندسان خودروساز، شرکتهای بازرسی و کارشناسان حوزه ایمنی از جمله برنامههای در دست اجراست.»
به گفته وی، کارکنان این مرکز نیز دورههای تخصصی متعددی را نزد شرکتها و مراکز معتبر بینالمللی از جمله NAC ژاپن، X-CRASH آلمان، HEXAGON، ERNST و Additium گذراندهاند تا فرآیند انجام آزمونها و تحلیل دادهها مطابق رویههای رایج جهانی انجام شود.
درمجموع، آنچه در بازدید از AQS بیش از هر چیز جلب توجه میکرد، تلاش این مجموعه برای حرکت از یک مرکز صرفاً آزمایشگاهی به سمت ایجاد زیرساختی جامع برای ارزیابی، آموزش و توسعه دانش ایمنی خودرو در کشور است؛ مسیری که در صورت تکمیل طرحهای توسعهای، میتواند نقش این مرکز را فراتر از انجام چند آزمون تصادف تعریف کند.
عکسها: مبین دیانتیزاده