افزایش تعرفهها و فضای نامطمئن اقتصادی باعث شده است که مصرفکنندگان آمریکایی در بازارهای مصرفی مختلف ازجمله خودرو، بیشتر دچار استرس شوند و بهجای خرید، در حالت جدید «صبر کن و ببین» قرار بگیرند؛ حالتی که در ایران به دلیل نابهسامانی تولید و واردات خودرو طی دو دهه اخیر، متأسفانه برای مصرفکنندگان ایرانی عادی شده و بهقول معروف «خاطره» است!
به گزارش سرمایه ملی، مطالعهای که توسط مؤسسه مصرفکنندگان کرنی (وابسته به شرکت مشاوره جهانی Kearney) انجام شده، نشان میدهد که مصرفکنندگان آمریکا از وضعیت اقتصادی نگران هستند و دیگر مانند گذشته در خرج کردن «مطمئن» عمل نمیکنند.
به گفته پژوهشگران، این وضعیت میتواند پایان دورهای باشد که به مصرفکننده آمریکایی عنوان «مقاوم» داده شده بود.
کتی توماس، مدیر مؤسسه Kearney میگوید: «مصرفکنندهها از مرحله بهینهسازی عبور کردهاند و وارد مرحله قربانیکردن شدهاند. در این وضعیت، هنوز تمایلی برای خرجکردن دارند، اما با تردید و انتظار.»
او این حالت را بسیار شبیه به دوران همهگیری کرونا توصیف میکند.
* شاخص استرس مصرفکننده: تصویر نگرانکنندهای از وضعیت روانی مردم
این مؤسسه هر فصل شاخص استرس مصرفکننده را بر اساس نظرسنجی از ۲۰۰۰ آمریکایی از اقشار و درآمدهای مختلف منتشر میکند.
دادههای سالانه نشان میدهند که مردم نسبت به سال گذشته نگرانتر شدهاند.
به گفته توماس؛ «از انبارکردن تخممرغ گرفته تا تردید درباره خرید آیفون جدید، مردم سراسر آمریکا دچار سردرگمی و ناامیدیاند.»
* تعرفهها عامل اصلی افزایش استرس مصرفکننده
در سهماهه سوم سال ۲۰۲۴، تنها ۳۶ درصد از مصرفکنندگان آمریکایی نگران مسائل تجاری و تعرفهها بودند، اما این سهم در سهماهه اول ۲۰۲۵ به ۵۴ درصد رسیده است. جالب اینجاست که این نظرسنجی حتی پیش از اعلام تعرفههای آوریل انجام شده!
توماس هشدار میدهد که با افزایش قیمتها بهدلیل تعرفهها، مصرفکنندگان ممکن است دیگر فقط به کاهش خرید اکتفا نکرده و برخی خریدها را کاملا حذف کنند. وی در این باره میگوید: «وقتی دیگر جایی برای هوشمندی و گزینههای متنوع مصرفی باقی نمیماند، مردم مجبور به دست کشیدن از خرید میشوند. بر این اساس، برخی از الگوهای مصرفی تغییر کرده و این وضعیت به نفع بازار کالاهای دستدوم ازجمله خودروهای کارکرده بوده است.»
* فشار بیشتر بر مصرفکنندگان طبقه متوسط و بالا
شاخص دیگری که توسط شرکت مشاوره Bain & Co. و Dynata منتشر شده، نیز نشان میدهد که طبقه متوسط آمریکا رویکردی تدافعی به خرجکردن گرفتهاند؛ چراکه از یکسو، شاخص اعتماد طبقه متوسط کمی کاهش یافته و از سوی دیگر،آنها در آوریل ۲.۴ درصد بیشتر پسانداز کردهاند و ۲.۵ درصد کمتر سراغ استفاده از بدهی (وام، کردیتکارت) رفتهاند.
برایان استوبی، کارشناس شرکت Bain در این باره میگوید: «طبقه متوسط بهطور واضح وارد حالت دفاعی شدهاند؛ بیشتر پسانداز کرده و کمتر از بدهی استفاده میکنند. اما طبقه بالا با سقوط بازار سهام، کاهش شدید ۱۱.۸ واحدی در شاخص اعتماد را تجربه کردهاند و با اینکه قصد خرید آنها اندکی (۲.۱ درصد) رشد داشته، تحلیلگران میگویند این فقط بهخاطر پیشدستی بر گرانیها و خرید زودتر از موعد برای فرار از تورم ناشی از تعرفهها بوده است.»
* هشدار برای سیاستگذاران و بازارها
با توجه به اینکه مصرفکنندگان ثروتمند بیش از نیمی از هزینههای غیرضروری اقتصاد آمریکا را انجام میدهند، ادامه وضعیت فعلی میتواند ضربه سنگینی به رشد اقتصادی این کشور وارد کند.
درحالیکه تعرفهها با هدف تقویت تولید داخلی اعمال میشوند، بهنظر میرسد رفتار مصرفکننده آمریکایی در حال تغییر بنیادی است؛ از اعتماد و خرید به احتیاط، پسانداز و حذف.